Svipaðuð hús erlendis skila miklum tekjum

Á ferli mínum sem óperusöngvari söng ég oft í tónlistar- og ráðstefnuhúsum líkum Hörpu okkar. Ég minnist sérstaklega nokkurra húsa í Japan og síðan tónlistar- og ráðstefnuhússins í Mónakó. Þarna spilaði t.d. sinfóníuhljómsveit sálumessu Verdis á kvöldin eða að einhverjar dægurlagahljómsveitir fylltu salinn, en sama dag höfðu hjartaskurðlæknar þingað í sama sal og Sony haldið fund í öðrum sal.

Með nútíma sviðstækni tók það aðeins nokkrar klukkustundir að breyta húsinu. Ég man sérstaklega, að í Mónakó var húsið mjög stórt og með marga sali, sem voru ótrúlega vel bókaðir. Ég vona hins vegar, að auðveldara verði að rata í Hörpu en í Mónakó, því húsið var þannig hannað að það var hálfgerð gestaþraut að rata um það og ég missti næstum af söngatriði fyrir vikið.

Þótt mörgum þyki eflaust einkennilegt að stjórnvöld hafi haldið áfram með húsið við þær efnahagsaðstæður, sem nú ríkja, er þetta líklega eina dæmi stjórnarinnar um einhverja framsýni. Reyndar má nú rekja þessa framsýni, þ.e.a.s. varðandi byggingu hússins, til Björns Bjarnasonar og Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur, menntamálaráðherra Sjálfstæðisflokksins, og síðan auðvitað allra borgarstjórnanna, sem ríkt hafa í Reykjavíkurborg undanfarin 4 ár, sem ég kann ekki að telja allar upp.

Ísland hefur fengið hreint út sagt ótrúlega kynningu á undanförnum 2 árum og þótt rétt sé að kynningin hafi skaðað okkur, verður þó að segja að landið er þekktara, þótt af endemum sé. Þessa frægð ber okkur að nýta og klára húsið sem fyrst. Hvar er meira við hæfi að ræða hvernig ríki heimsins skipuleggja endurreisnina eftir hrunið eða afleiðingar hrunsins en einmitt á Íslandi. Ég held reyndar að marga útlendinga brenni í skinninu að sjá þessa þjóð og þetta land af ýmsum ástæðum.

Lifi tónlistarhúsið Harpa og megi þar rúmast í sátt og samlyndi sígild tónlist og dægurlagatónlist í bland við óperusýningar og efnaða og áhrifamikla ráðstefnugesti. 

Harpan mun skapa mikinn gjaldeyri

Sannleikann upp á borðið!

Það hlýtur að vera kominn tími á að Seðlabankinn og fjármálaráðuneytið komi fram með sannleikann varðandi skuldir landsins. Í langan tíma hefur mig grunað að það sem fram kemur í þessari frétt sé hinn bitri sannleikur, sem ríkisstjórnin þorir ekki að horfast í augu við.

Væri nær að horfast í augu við sannleikann og taka þá á okkur nokkur erfið ár, en rísa síðan aftur úr öskustónni líkt og fuglinn Fönix enn kraftmeiri en áður. Valkosturinn er að búa að við hörmulegt gengi íslensku krónunnar um árabil, hærri skatta en þjóðin orkar að greiða, lakari opinbera þjónustu en nágrannaþjóðirnar og hærri vexti og meira atvinnuleysi en við eigum að þekkja.

Afleiðingarnar eru augljósar eða fólksflótti yngra fólksins og menntamanna, sem myndi síðan enn auka á vandræði okkar í framtíðinni. Stundum verða einstaklingar og þjóðir að horfast í augu við vandann og gera hreint fyrir sínum dyrum. Það er kominn tími til að við Íslendingar gerum einmitt þetta. 

 

Sérfræðingar segja að ríkið þurfi að leita til Parísarklúbbsins

Orðbragð í anda andstæðinga ESB

Því miður kemur þetta orðbragð Nigel Farange, leiðtoga brezka stjórnmálaflokksins UK Independence Party og þingmanns flokksins á Evrópusambandsþinginu, ekki á óvart. Skítkast af þessu tagi er því miður ekkert einsdæmi hjá mörgum andstæðingum Evrópusambandsins, þótt vissulega séu innanum til fólk, sem getur rætt Evrópumál af skynsemi og yfirvegun.

Einn helsti andstæðingur ESB-aðildar, Hjörtur J. Guðmundsson, lýsir Nigel á heimasíðu sinni sem afar góðum ræðumanni og litríkum karakter. Víðast hvar erlendis er litið á Nigel Farange og flokk hans sem samansafn furðufugla og kverúlanta. Á heimasíðu The Guardian er honum líst sem brjálæðislega athyglissjúkum manni, sem leitar logandi ljósi að áheyrendum. Það er hreint út sagt með eindæmum að þessi maður skuli vera eitt helsta "idol" þeirra félaga í Heimssýn.

 

Kallaði Rompuy „raka tusku“

Með bjartsýni og framtíðarsýn að vopni

Það sýnir ekkert betur en þessi niðurstaða úr prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ hversu sterka stöðu Árni Sigfússon og Sjálfstæðisflokkurinn í Reykjanesbæ hefur í bæjarstjórnarkosningunum í vor. Kjörsókn var góð, stemmingin frábær í prófkjörinu í gær, auk þess sem engin leiðindi komu fram í prófkjörinu líkt og svo oft vill verða.

Árni er um margt sérstakur stjórnmálamaður, sem hefur að vopni bjartsýni, framtíðarsýn og óbilandi trú á sínu bæjarfélagi og sínum samstarfsmönnum. Ég er sannfærður um að hann gefst ekki upp fyrr en hann hefur náð sínum markmiðum, sem er að útrýma atvinnuleysi á Suðurnesjum og trygga góða afkomu bæjarsjóðs í Reykjanesbæ. Bærinn varð fyrir ótrúlegu áfalli er varnarliðið hvarf af landi brott. Það var einmitt þá, sem best sást hvaða mann Árni hefur að geyma, þegar hann barðist eins og ljón til að finna atvinnuúrræði fyrir sem flesta af þeim sem þá misstu vinnuna.

Til hamingju Árni, þú ert vel að þessum sigri kominn! 

Árni Sigfússon með 92% atkvæða

Djúpstæður klofningur hjá Sjálfstæðisflokki?

Einhverstaðar stendur skrifað, að þeir sem búi í glerhúsi eigi ekki að kasta steinum. Það er engu líkara en Morgunblaðið átti sig ekki á þeim djúpstæða ágreiningi, sem þrifist hefur innan Sjálfstæðisflokksins í nokkurn tíma. Það er kannski ekki nema von, þar sem það er einmitt Morgunblaðið sjálft - eða réttara sagt ritstjórn þess blaðs - , sem elur á sundurlyndi og misklíð með rógi sínum um ESB og grímulausri hagsmunagæslu fyrir LÍÚ, Bændasamtökin og fjármagnseigendur. Með þessum skrifum Morgunblaðsins er frjálslyndum, hægri sinnuðum félögum í Sjálfstæðisflokknum, er aðhyllast ESB aðildarviðræður, svo misboðið, að klofningur flokksins er ekki útilokaður.

Það er alveg ljóst að þessi frétt um klofning innan VG er á rökum reyst, en það væri gaman ef Morgunblaðið tæki á sama ástandi í Sjálfstæðisflokknum. Þá er kurr í þeim flokksmönnum Framsóknarflokksins, sem bitu á agnið í síðustu þingkosningum, þegar sá flokkur opnaði á viðræður við Evrópusambandið, en hefur nú að því er virðist lítinn áhuga á slíku. Ekki er óánægjan heldur lítil innan Samfylkingarinnar og þá með stefnu ríkisstjórnarinnar í atvinnumálum og síðan er auðvitað massíf óánægja með Jóhönnu Sigurðardóttir sem forsætisráðherra og formann flokksins. 

Djúpstæður klofningur hjá VG

Í takt við mínar hugleiðingar undanfarið ár...

Strax og bankarnir hrundu byrjuðu að koma upp raddir þess efnis, að Davíð Oddsson ætti að hætta sem seðlabankastjóri. Líkt og svo margir aðrir sjálfstæðismenn mótmælti ég, að Davíð yrði vikið úr starfi fyrr en öll kurl væru komin til grafar í málinu. Síðar komu í ljós, að í aðdraganda hrunsins hafði Seðlabankinn - undir stjórn Davíð Oddssonar - lánað um 300 milljarða til viðskiptabankanna í formi ástarbréfa án öruggra trygginga. Þessar lánveitingar, og sá mikli þrýstingur er ríkisstjórnin var undir, breyttu afstöðu minni og ég byrjaði að tala fyrir því að Davíð yrði að segja af sér til að skapa frið í samfélaginu og þá án tillits til þess hvort hann hafi í raun brotið eitthvað af sér. Lífið er ekki alltaf sanngjarnt og þó alveg sérstaklega ekki við þær aðstæður, sem þarna voru uppi í íslensku samfélagi. 

Davíð ákvað að fara ekki, en hægðarleikur hefði verið fyrir hann að hætta störfum og lýsa því yfir við starfslok, að sannleikurinn ætti eftir að koma í ljós um hans aðkomu að bankahruninu, sem myndi varpa nýju ljósi á málið. Þetta hefði að mínu mati verið sterkari leikur en að sitja í bankanum með múginn mótmælandi fyrir utan mánuðum saman. En Davíð var þrjóskur og gaf ekki eftir fyrr en í fulla hnefana.

Það sem undrun mína vakti allan tímann, var að Geir Hilmar Haarde skyldi halda verndarhendi yfir Davíð allan tímann. Menn töluðu um að þeir væru vinir frá því í menntaskóla og hefðu í fylgst að málum í stjórnmálum frá því þeim tíma. Þessar skýringar fundust mér aldrei trúverðugar. Við þessar aðstæður og í stjórnmálum er slík tryggð við "gamlan vin" ekki til. Geir hefði fórnað Davíð fyrir áframhaldandi líf ríkisstjórnarinnar og auðvitað fyrir áframhaldandi pólitísku lífi hans sjálfs og síðan til að forða skaða frá Sjálfstæðisflokknum. Nei, skýringin var auðvitað að Geir H. Haarde var skíthræddur við það sem Davíð vissi, þ.e.a.s. að Davíð hefði um langt skeið varað við því sem var að gerast, en ríkisstjórnin hefði ekki hlustað á hann. Samfylkingin gekk jafnvel svo langt að ýja að því, að  Davíð væri tæpur á geðsmunum og ekki hæfur til að gegna þessu embætti.

Það hefði verið betra fyrir alla hefði Davíð stigið fram á þessumm tíma og sagt hvernig mál voru í pottinn búin. Það er nefnilega þannig með sannleikann, að hann kemur í nær öllum tilfellum í ljós á endanum. Davíð er kannski engin hetja í mínum augum hvað þetta mál varðar og hefði að mínu mati sem seðlabankastjóri átt að grípa til annarra og rótækari ráðstafana en að vara við, þegar ríkisstjórnin hlustaði ekki á hans varnaðarorð. Davíð Oddsson er hins vegar fráleitt sá skúrkur, sem honum hefur verið lýst allan þann tíma sem liðinn er frá hruninu og frá því að hann hætti sem forsætisráðherra. Eins og ég hef alltaf sagt er það einungis ferill Davíðs Oddssonar sem seðlabankastjóri og hvernig staðið var að einkavæðingu bankanna, sem bregður skugga á annars einhvern þann glæstasta stjórnmálaferil sem nokkur Íslendingur á að baki sér.

Lýsti miklum áhyggjum af stöðu bankanna

Lífeyrissjóðirnir eignist Baug

Ég er þess fullviss að þjóðin vill alls ekki að Baugur lendi í höndunum á Jóni Ásgeiri Jóhannessyni eða Jóhannesi föður hans. Þessir menn og fjárfestar þeim tengdir eru "persona non grata" í okkar augum. Ég benti á það í fyrra, þegar þessi mál komu fyrst til umræðu, að eðlilegast væri að lífeyrissjóðunum yrði gefinn kostur á að eignast Baug og að í framhaldinu yrði fyrirtækinu skipt upp í smærri einingar.

Síðan yrði fyrirtækið selt á næstu árum, þegar hlutabréfamarkaðir eru aftur komnir í lag. Að mínu mati eru afskaplega heimskulegt að selja þetta fyrirtæki til útlendinga nákvæmlega í dag, því verðið er einfaldlega allt of lágt. Ljóst er að lífeyrissjóðirnir gætu hagnast verulega á kaupum á Baugi og væri það vel, því sömu lífeyrissjóðir töpuðu mjög miklu í hruninu á viðskiptum sínum við Baug og önnur útrásarfyrirtæki. Með þessu móti tækist eigendum lífeyrissjóðanna - almenningi í landinu - að endurheimta hluta þeirra fjármuna sem forgörðum fóru haustið 2008. 

Jón Ásgeir segir Walker með í tilboðinu í Haga

Staðfestir forseti Íslands ekki lögin?

Það er erfitt að spá í hvað Ólafur Ragnar Grímsson meinti með neðangreindum ummælum í nýársávarpi sínu:

 

Lýðræði er einmitt sú skipan sem Íslendingar kusu sér. Í fyrstu skilgreint nokkuð þröngt en síðan sífellt víðtækara. Nú er vaxandi stuðningur við að auka veg hins beina lýðræðis, að fólkið fái sjálft að ráða í ríkara mæli. Þá er rétt að hafa í huga að vilji þjóðarinnar er einmitt hornsteinninn sem stjórnskipan lýðveldisins hvílir á. Breytingarnar sem gerðar voru á stjórnarskránni 1944 og rúmlega 90% landsmanna samþykktu í þjóðaratkvæðagreiðslu kveða á um að valdið sem áður var hjá Alþingi og konungi er fært þjóðinni. Forseta hins unga lýðveldis svo falið að tryggja þann rétt þótt ætíð verði að meta aðstæður og afleiðingar ákvarðana. 

 

Ég hallast þó á að trúa, að forsetinn muni hafna því að staðfesta nýsamþykkt lög um ábyrgð íslenska ríkisins á Icesave skuldbindingunum. Forsetinn tekur skýrt fram, að vaxandi stuðningur sé meðal þjóðarinnar varðandi aukningu á beinu lýðræði. Að auki bendir forsetinn á að hér sé um sögulega framþróun lýðræðis á Íslandi að ræða, þar sem valdið hafi fyrst færst frá Alþingi og konungi til þjóðarinnar og síðan til Alþingis og forseta, þar sem möguleiki var á að forseti beindi málum til þjóðarinnar. Nú sé krafan einfaldlega sú, að í sumum málum verði ekki um neinn millilið að ræða við ákvarðanatöku í málefnum þjóðarinnar. Hann klikkir síðan út með að það sé hlutverk forseta að tryggja ætíð þennan rétt þjóðarinnar, þótt forseti verði ævinlega að vega og meta aðstæður og afleiðingar slíkrar ákvörðunartöku.

Spurningin er síðan hvort ríkisstjórnin láti þá á það reyna og lögin verði lögð í dóm þjóðarinnar, sem eflaust mun hafna þeim, eða hvort lögin verði dregin til baka líkt og gert var með fjölmiðlalögin. Mér finnst líklegast að lögin verði dregin til baka og að samningaviðræður við Breta og Hollendinga hefjist þá aftur. Æsingurinn er ekki sá sami í samskiptum þjóðanna og hann var fyrir ári og kreppan aðeins á undanhaldi í heiminum. Hugsanlega fengjum við Íslendingar nú betra tækifæri til að kynna okkar málstað, heldur en fyrir ári síðan þegar heimurinn allur var á heljarþröm og hver einasta þjóð hafði áhyggjur af eigin stöðu. Niðurstaðan gæti hugsanlega orðið okkur Íslendingum hagstæðari en núverandi samningur, en tæpast verður okkur boðið upp á verri samning. Hvorki Bretar, Hollendingar eða ESB vilja láta líta út fyrir að þarna séu stærri þjóðir eða Evrópusambandið að kúga smáþjóð, sem á við gífurlegan efnahagslegan vanda að stríða.

Vilji þjóðarinnar hornsteinninn

Er enskukunnáttu Svavars um að kenna?

Ég held að við séum núna að sjá fram á hvaða skaði hefur verið unninn í þessu Icesave máli með því að skipa alls óhæfan mann til formennsku í samninganefnd Íslands í þessu viðkvæma og erfiða máli. Það er í mínum huga ólíklegt að menn, sem hafa það að atvinnu að semja við fólk og gefa út álit líkt og það sem lögmannsstofan breska gaf út, fari með rangt mál í skýrslum sínum.

Ég verð að viðurkenna að ég treysti Svavari Gestssyni síður en fyrrgreindri breskri lögmannsstofu þegar kemur að því að tjá sig á enskri tungu á fundum um svo flókin efni er þarna voru á dagskrá. Auðvitað mun Össur Skarphéðinsson síðan viðurkenna, að hann hafi vitað af framvindu mála allan tímann og Steingrímur J. Sigfússon einnig. Það er aldrei að vita nema konan í fílabeinsturninum, Jóhanna Sigurðardóttir, láti svo lítið og þykist eitthvað vita um hvað er á seiði í íslenskum stjórnmálum.  

Svavar neitaði að mæta á fundinn

Icesave - Þyngra en tárum taki...

Það er þyngra en tárum taki, að ríkisstjórnin taki engum rökum í Icesave málinu. Líkt og ég hef bent á allt frá upphafi hefur málið aldrei snúist um greiðsluvilja Íslendinga í þessu máli, heldur hvort okkur ber lagaleg skylda til að greiða þessar skuldir einkafyrirtækja, hvort ríkisábyrgð er á þessum skuldbindingum. Í öðru lagi snýst málið um hvort greiðslugeta okkar sem skuldara er fyrir hendi. Ég hef talað við nokkra menn, sem lent hafa í gjaldþroti og þeir hafa bent mér á að þá staðreynd, að það eina sem hægt sé að gera í slíkri stöðu sé að setjast niður með lánardrottnum sínum og semja við þá. Á meðan frá slíku sé gengið njóti maður engrar virðingar og maður sé heppinn ef enginn öskrar á mann. Síðan þurfi stundum að setjast aftur niður að nokkrum mánuðum eða árum síðar og endursemja um lánin. Þá sé hljóðið í lánardrottnum betra, ekki síst ef maður hefur bætt ráð sitt. Þetta er svo sem ekkert nýtt, enda hafa þjóðir gert þetta áður þegar þær hafa lent í svipuðum vandræðum, s.s. Þjóðverjar vegna Versalasamninganna. En er ekki heiðarlegra að skýra frá því strax, að við teljum að okkur beri hugsalega ekki lagaleg skylda til að greiða þessar skuldir einkafyrirtækja og að við viljum fá úr því skorið fyrir óháðum dómstól? Er það óeðlileg krafa að dómstóll skeri úr um slíkt risamál? Er óeðliegt að við skoðum, hvort við ráðum yfirleitt við að greiða þessar skuldir til baka?

En það er kannski ekki nema von að þeir þingmenn og ráðherrar, sem voru í stjórn á þessum tíma eða sátu á Alþingi, vilji viðurkenna að við séum í þessari stöðu. Að sjálfsögðu verður krafan um algjöra endurnýjun á Alþingi og í ríkisstjórn enn sterkari hjá þjóðinni þegar lengra líður frá Hruninu. Þjóðin var í losti síðastliðið vor og í raun ekki fært um að kjósa "rétt". Úrslitin væru önnur í dag og þá sérstaklega m.t.t. úrslita prófkjara flokkanna allra. Myndi það ekki líta öðruvísi út fyrir erlenda lánardrottna og auka trúverðugleika okkar Íslendinga ef að við hefðum skipt út enn meira liði á þingi. Ef að lánardrottnar og erlendir stjórnmálamenn myndu sjá, að enginn úr gamla liðinu sæti hér enn í ríkisstjórn Íslands eða á Alþingi eða í embættum hjá ríkinu. Væri staða nýrra ráðamanna og embættismanna ekki sterkari, ef þeir gætu bent á að þeir hefðu ekkert komið nálægt hruninu og væru aðeins að verja hagsmuni íslensku þjóðarinnar, en ekki fyrst og fremst eigið skinn? Við þyrftum sterka leiðtoga nú um stundir til að tala okkar máli erlendis, til að verja okkar hagsmuni erlendis og til að sameina þjóðina. Mér sýnist að þá leiðtoga sé sennilega ekki að finna á Alþingi og alls ekki í ríkisstjórn.

Afborganir lána 40% tekna